Κατανόηση, εμπιστοσύνη, συμφιλίωση το κλειδί λύσης του Κυπριακού

Ο Πρέσβης της Σουηδίας Anders Hagelberg επισημαίνει την ανάγκη διαλόγου παράλληλα με τη διαπραγματευτική διαδικασία

Της Ελένης Κωνσταντίνου

Η δέσμευση στο διάλογο και στις επαφές μεταξύ των δύο κοινοτήτων, παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, θα μπορούσαν να αποτελέσουν το κλειδί επίλυσης του Κυπριακού εκτιμά ο Πρέσβης της Σουηδίας στην Κύπρο Anders Hagelberg. Σύμφωνα με τον κύριο Hagelberg μέσα από την κάθαρση της μνήμης μπορείς να εδραιώσεις εμπιστοσύνη και μέσα από την εμπιστοσύνη τις διαπραγματεύσεις, ενώ πολύ σημαντικό στοιχείο είναι η συμφιλίωση. Παράλληλα ο κύριος Hagelberg αναφέρεται στην αξιοσημείωτη δουλειά που γίνεται από το Γραφείο Διαθρησκευτικού Διαλόγου της Κυπριακής Ειρηνευτικής Διαδικασίας το οποίο και λειτουργεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Σουηδίας στη Λευκωσία αλλά και το διάλογο και τη συνεργασία που έχουν αναπτύξει οι θρησκευτικοί ηγέτες του νησιού μας. Ενα διάλογο που θα μπορούσε να μεταφερθεί και μέσα στην κοινωνία ανοίγοντας διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των κοινοτήτων.

Το Γραφείο Διαθρησκευτικού Διαλόγου της Κυπριακής Ειρηνευτικής Διαδικασίας (RTCYPP) λειτουργεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Σουηδίας στη Λευκωσία. Πόσο σημαντικό είναι το βήμα αυτό για τις κοινότητες του νησιού μας;

Είμαι εντυπωσιασμένος για όλα όσα έχει πετύχει το Γραφείο Διαθρησκευτικού Διαλόγου της Κυπριακής Ειρηνευτικής Διαδικασίας και οι θρησκευτικοί ηγέτες στην Κύπρο. Εδώ και 12 χρόνια υπάρχει συνεργασία μεταξύ των θρησκευτικών ηγετών των πέντε  κοινοτήτων βάση του Συντάγματος, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Αρμένιων, Μαρωνιτών και Λατίνων. Aυτά τα 12 χρόνια έχουν αναπτύξει ένα πολύ καλό διάλογο. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας ήταν δύσκολο όμως καταφέραμε να έχουμε επικοινωνία. Αυτό αποδεικνύει πως οι θρησκευτικοί ηγέτες των κοινοτήτων μέσα από τα χρόνια έχουν καταφέρει να αναπτύξει κοινή κατανόηση και θα έλεγα και ένα είδος φιλίας.

Πρώτα από όλα έχουν πετύχει κάποια αποτελέσματα αλλά το πιο σημαντικό θα έλεγα ότι είναι το γεγονός πως έχουν αποτρέψει κάποιες εξελίξεις μέσα από τα κανάλια επικοινωνίας που έχουν απαπτύξει. Κοινά ανακοινωθέντα, και δταστηριότητα σε πολλούς τομείς. Οι θρησκευτικοί ηγέτες των κοινοτήτων έχουν πετύχει αρκετά.

Αυτή η συνεργασία θα πρέπει να επεκταθεί περισσότερο και μέσα στην κοινωνία;

Η θρησκεία φυσικά έχει το δικό της ρόλο στην Κύπρο και οι πολίτες σε πολλές περιπτώσεις ακούνε τους θρησκευτικούς ηγέτες και έχουμε αρκετά παραδείγματα για αυτό. Εαν μπορέσουμε να εδραιώσουμε κανάλια επικοινωνίας μεταξύ των κοινοτήτων του νησιού αυτό θα βοηθήσει τόσο στο διάλογο μεταξύ τους αλλά και σε μια ουσιαστική συνεργασία μεταξύ τους. Κάτι που θεωρώ ότι είναι εφικτό να γίνει.

Σε ότι αφορά το Κυπριακό ζήτημα εκτιμάται ότι θα υπάρξουν κάποιες εξελίξεις;

Η Σουηδία έχει συγκεκριμένους τομείς στους οποίους επικεντρώνεται. Φυσικά σε συνεννόηση και κατανόηση με το Συμβούλιο Ασφαλείας και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Δίδουμε ωστόσο ιδιαίτερη έμφαση στα ψηφίσματα που αφορούν το ρόλο των γυναικών στην ειρήνη και ασφάλεια καθώς και στην ανάγκη να εμπλακούν περισσότερο οι γυναίκες στις ειρηνευτικές διαδικασίες.

Οι σχέσεις σας με τις δύο κοινότητες, ε/κ και τ/κ ποιές είναι;

Θα έλεγα ότι κατά τη πανδημία οι σχέσεις μεταξύ των δυο κοινοτήτων ήταν δύσκολες αλλά και η επαφή με τον βορρά έστω και αν οι διπλωμάτες μπορούσαν να επισκεφθούν το βορρά . Και οι 2 κοινότητες βρίσκονταν σε αυστηρούς περιορισμούς . Οι συνθήκες τώρα είναι διαφορετικές και αρχίσαμε σιγά σιγά τις επαφές μας

Η ανθρωπότητα περνά μια μεγάλη δοκιμασία μέσα από την πανδημία του κορωνοϊού. Ποιό είναι το μήνυμα πιστεύετε που θα πρέπει να αποκομίσουμε μέσα από όλο αυτό;

Το μήνυμα είναι πολύ ξεκάθαρο ότι οι δικοινοτικές επαφές, ο δικοινοτικός διάλογος είναι πολύ σημαντικά. Ανησυχούμε ότι οι περιορισμοί στις διακινήσεις από και προς τις δυο πλευρές κράτησαν αρκετά και δεν βλέπω πως θα μπορέσουν οι 2 κοινότητες να γεφυρώσουν την απόσταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ τους και αυτό είναι κάτι που μας ανησυχεί.

Το Σουηδικό μοντέλο σε αρκετούς τομείς είναι κάτι που αποτελεί παράδειγμα για άλλες χώρες. Τι είναι αυτό που γίνεται διαφορετικά στη Σουηδία;

Είναι δύσκολο να συγκρίνεις διαφορετικές χώρες. Εχουν διαφορετική ιστορία, διαφορετική κουλτούρα . Ομως η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν κάποια στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως έμπνευση .

Οι σκανδιναβικές χώρες έχουν παράδοση στη συνεργασία, στο να βλέπουν την προοπτική μέσα από τις συνεργασίες, να δημιουργούν δεσμούς με την κοινότητα, ασφάλεια αλλά και δυνατές οικονομίες. Η έλλειψη συνέργειας είναι πάντοτε εμπόδιο για την οικονομία.

Να χρησιμοποιηθούν όλες οι προοπτικές για το νησί και για όλες τις κοινότητες. Για παράδειγμα μπορεί η Σουηδία και η Δανία να είναι μέλη της Ε.Ε όμως και πάλι είναι 2 διαφορετικές κοινωνίες, από τη δεκαετία του 1990 εργαστήκαμε πολύ σκληρά να έρθουν οι 2 κοινότητες πιο κοντά της νότιας Σουηδίας και της Δανίας. Και ήταν πολύ ενδιαφέρον να βλέπεις ότι υπάρχουν μικρές προοπτικές. Είναι ενδιαφέρον να βλέπεις πως μπορούν οι διαφορές να σμικρυνθούν.

Θα μπορούσε αυτό να γίνει και στην περίπτωση της Κύπρου;

Στην Κύπρο με την πανδημία υπήρξε πισωγύρισμα αλλά τώρα είναι η ευκαιρία να ξαναρχίσει η προσπάθεια. Ολα αυτά τα δεδομένα θα μπορούσαν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για το νησί.  Τουλάχιστον στον τομέα της οικονομίας η κατάσταση θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη στο νησί εαν η εμπειρία αυτή χρησιμοποιείτο. Ωστόσο το Κυπριακό πρόβλημα δεν είναι μόνο θέμα οικονομίας αλλά είναι θέμα διαβίωσης και ασφάλειας. Παράλληλα σέβομαι την πολυπλοκότητα του, πόσο δύσκολο μπορεί να είναι. Πριν να αναλάβω καθήκοντα Πρέσβη στην Κύπρο ήμουν πρέσβης στη Βοσνία Ερζεγοβίνη όπου κατέληξαν σε συμφωνία, σε ένα Σύνταγμα το 1995 όμως δεν είναι σημαντικό μόνο το Σύνταγμα ή η συμφωνία. Προσπαθούν εδώ και 26 χρόνια πραγματικά να προχωρήσουν και να δουν τις προοπτικές αυτής της συμφωνίας.

Πριν από αυτό ήμουν πρεσβευτής στη Νότιο Αφρική όπου η συμφιλίωση ήταν το κλειδί για το μέλλον της Νοτίου Αφρικής. Ετσι αυτές οι προοπτικές όπως τις βλέπω εγώ, ναι φυσικά οι διαπραγματεύσεις το Σύνταγμα είναι αναγκαία αλλά δεν είναι αρκετά,  χρειάζεται η κοινή κατανόηση, η εμπιστοσύνη , η συμφιλίωση και τότε οι ηγέτες έχουν το κλειδί να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες. Επίσης είναι πολύ σημαντικά τα έργα, οι δραστηριότητες που είναι διμερείς.

Εαν θέλω να είμαι λίγο πιο καυστικός θα έλεγα ότι οι προσπάθειες μέχρι τώρα εξαντλούνται σε νομικές πτυχές, σε νομικές διαπραγματεύσεις. Είμαι σίγουρος ότι όλα αυτά τα χρόνια θα πετυχαίνονταν περισσότερα εαν υπήρχε ένας συνδιασμός που θα συμπεριελάμβανε και δέσμευση στο διάλογο και στις επαφές μεταξύ των δυο κοινοτήτων. Αυτό είναι το κλειδί για τη λύση στην Κύπρο και θα πρέπει να εφαρμοστεί παράλληλα με τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.

Πρέπει να δημιουργηθεί εμπιστοσύνη μεταξύ των μερών. Η εμπιστοσύνη δεν σου δίνεται πρέπει να τη δημιουργήσεις και να την οικοδομήσεις στο περιβάλλον.

«Κάθαρση της μνήμης»(purifying memories), μια έκφραση που μου αρέσει ιδιαίτερα γιατί οι μνήμες- η ιστορία είναι πολύπλοκη, πολλά έχουν γίνει στο παρελθόν και όπως έγινε και στη Νότια Αφρική είναι σημαντική η συμφιλίωση. Μέσα από την κάθαρση της μνήμης μπορείς να εδραιώσεις εμπιστοσύνη και μέσα από την εμπιστοσύνη τις διαπραγματεύσεις.

Related Articles

Back to top button