«Την πατρίδα μας να την μοιραζόμαστε όχι να την μοιράσουμε»

Η Βαλεντίνα Σοφοκλέους τονίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για τον αγώνα επανένωσης της Κύπρου

Της Ελένης Κωνσταντίνου

 Η Βαλεντίνα Σοφοκλέους δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, εκπέμπει λάμψη ως ηθοποιός αλλά και ως άνθρωπος. Μας υποδέχθηκε στο σπίτι της και μας άνοιξε την καρδιά της για τον εγκλεισμό και το πώς βιώνει την πανδημία του κορωνοϊού αλλά και το πάθος της για την επανένωση της πατρίδας μας. Αισιόδοξη όπως είναι ελπίζει ότι αυτή η πατρίδα δεν θα χαριστεί σε κανέναν αλλά θα παραμείνει στα παιδιά και τις μελλοντικές γενιές των Κυπρίων, πως αυτή τη πατρίδα θα τη μοιραζόμαστε αλλά δεν θα τη μοιράσουμε. Τονίζει την ίδια ώρα τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των δυο πλευρών. Ο τρόπος μου μιλά για τον τόπο μαγεύει αλλά και εμπνέει και μαζί με το δυνατό της γέλιο, τη δυνατή φωνή, τη δυνατή προσωπικότητα της δεν μπορείς να μην «κλέψεις» λίγη από την αισιοδοξία της ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν και αλλιώς, φθάνει να το θελήσουμε και να επιμένουμε. Μαζί με τον καφέ η Βαλεντίνα μας κέρασε και κουράγιο πως παρά τις δυσκολίες και τα όποια συρματοπλέγματα της ντροπής η ειρήνη θα τα καταφέρει να πιεί νερό.

Πως βιώνεις όλο αυτό  με τους περιορισμούς, τον εγκλεισμό και τα άλλα συνεπακόλουθα της πανδημίας;

Προσπαθώ να είμαι δημιουργική να μην αφήσω να με ρίξει όλο αυτό. Την ίδια ώρα όμως είναι βαρετό και αγχώδες να μην γνωρίζεις τι θα κάνεις την επομένη. Είμαι πολύ οργανωμένη ως άτομο και αυτό μου στοίχισε, αλλά το παλεύω. Έτσι αποφάσισα να κάνω και παραστάσεις δικές μου τους «Μονολόγους Γυναικών» σε σκηνοθεσία Πόπης Αβραάμ, παρά τις δυσκολίες του κορωνοϊού και πιστεύω ότι τα κατάφερα. Αυτό είναι πολύ θετικό , τουλάχιστο κάτι έκανα.

Επίσης μας είχε ζητήσει κάποιες εισηγήσεις ο Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας τώρα κατά την περίοδο του κορωνοϊού και εισηγήθηκα να δώσω τον χρόνο μου να οργανώσω νέα παιδιά και να δημιουργήσουμε μια παράσταση, μια παράσταση δική τους. Οργανωθήκαμε δημιουργήσαμε τη θεατρική ομάδα ΡΟΗ και ήδη ξεκινήσαμε πρόβες και στις 16 Μαΐου θα γίνει η πρεμιέρα μας.

Ένοιωσες ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού ήταν ο τελευταίος τροχός της άμαξας σε σχέση με την αντιμετώπιση που είχατε από την πολιτεία;

Αυτό όλο ξεκινά από το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν κατανοεί τη σημαίνει καλλιτεχνία. Τι σημαίνει καλλιτέχνης, τι σημαίνει πολιτισμός. Για να παραχθεί ο πολιτισμός πρέπει να τον παράγουν κάποιοι. Αυτοί οι κάποιοι είμαστε εμείς, οι καλλιτέχνες. Για να τον παράγουμε όμως χρειάζεται να αμειβόμαστε γιατί είναι η ζήση μας, για να μπορούμε να έχουμε φαγητό στο τραπέζι μας. Ενδεχομένως αυτά τα ζητήματα να μην είναι ξεκάθαρα μέσα στο μυαλό των κυβερνώντων, ότι για να παραχθεί ο πολιτισμός χρειάζονται οι άνθρωποι του. Επίσης πιστεύω ότι μέσα στην ατζέντα τους δεν έχουν τον πολιτισμό σε πολύ ψηλό επίπεδο, τον έχουν σε πολύ χαμηλή θέση.

Γιατί το λέτε αυτό;

Έχει ένα χρόνο που είτε είμαστε είτε σε περιορισμό είτε εφαρμόζονται συγκεκριμένα μέτρα. Ωστόσο ακόμη και σε εκείνες τις περιπτώσεις που είχαν αρθεί κάποιοι περιορισμοί για τον τομέα του πολιτισμού αυτό δεν ίσχυσε. Άρα δεν αντιλήφθηκαν τι σημαίνει να είσαι ο φορέας του πολιτισμού. Ένας ζωγράφος ζωγραφίζει, ένας ηθοποιός είναι αυτός που θα παράγει πάνω στη σκηνή, σε μια τηλεοπτική σειρά, στον κινηματογράφο για να μπορεί ο θεατής να δει ένα κομμάτι της Τέχνης. Και αυτό που λέω είναι το καλύτερο σενάριο. Γιατί αν σκεφτώ ότι γνωρίζουν τι σημαίνουν όλα αυτά αλλά μας συμπεριφέρθηκαν με αυτό τον τρόπο τότε σημαίνει ότι μηδενίζονται οι ίδιοι.

Ο πολιτισμός, η παιδεία είναι έννοιες αλληλένδετες. Δηλαδή ένα παιδί από τα πρώτα χρόνια μαθαίνει ότι είναι αυτονόητο να ανοίξει ένα βιβλίο, να πάει σε ένα μουσείο, να πάει θέατρο κλπ. Στη χώρα μας το να πας ας πούμε θέατρο είναι γεγονός ή να επισκεφθείς ένα μουσείο…

Θα συμφωνήσω με όλα έτσι όπως τα είπες. Είναι όλα θέμα παιδείας και το θέμα παιδείας παρεκκλίνει στην Κύπρο. Δεν λέω κάποιος να έχει για παράδειγμα γνώσεις για 500 ζητήματα. Καλύτερα να γνωρίζει για 50 αλλά να είναι παιδευμένος. Το πνεύμα μου να είναι παιδευμένο. Αυτά τα ζητήματα έχουν μια ανισορροπία στην Κύπρο. Γι’ αυτό και έχουμε πολλούς διπλωματούχους αλλά δεν έχουμε παιδευμένους ανθρώπους. Δεν έχουμε τους ανθρώπους της σκέψης, χωρίς να εννοώ ότι δεν έχουμε καθόλου, αλλά απουσιάζουν εκείνες οι μάζες όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες.

Τι πιστεύεις ότι ευθύνεται γι’ αυτό;

Πιστεύω ότι μας έκανε ζημιά το γεγονός ότι στην Κύπρο δεν περάσαμε τα στάδια που έχει περάσει η Ευρώπη. Η Ευρώπη πέρασε από μια Αναγέννηση, πέρασε επαναστάσεις οι οποίες αφορούσαν και το πνεύμα, όπως για παράδειγμα η Γαλλική Επανάσταση. Αυτά η Κύπρος δεν τα πέρασε άρα υπάρχουν κάποια κενά και αυτά τα κενά προσπαθούμε πάρα πολύ να τα γεμίσουμε να τα καλύψουμε. Όμως δεν μπορεί ο άνθρωπος από μόνος του ο ένας, οι δέκα, οι 100 να κάνουν τη διαφορά. Η διαφορά γίνεται πάντα από τη πολιτεία. Είναι η πολιτεία που βάζει τις βάσεις για να κυλήσουν οι ρόδες και να προχωρήσεις παρακάτω.

Η Αριστερά συνήθως αναλαμβάνει το ρόλο του μπροστάρη. Εκτιμάς ότι στην Κύπρο διαδραματίζει αυτό το ρόλο; Έχει μπει μπροστά ώστε να γίνουν κάποιες ουσιαστικές αλλαγές; Ή θα ανέμενες περισσότερες παρεμβάσεις προς αυτή την κατεύθυνση;

Ότι μπαίνει μπροστά η Αριστερά μπαίνει, αλλά που; Σε αυτό το κομμάτι που αναφερθήκαμε πιο πάνω είμαστε πίσω σαν κοινωνία αν και ναι η Αριστερά μπαίνει μπροστά και καλά κάνει όμως για να γίνει η διαφορά και να μπορούμε να προχωρήσουμε ως κοινωνία πρέπει να μπουν πολλοί μπροστά. Και όπως είπα τα θεμέλια να μπουν από την πολιτεία. Δεν μπορούν να τα κάνουν όλα κάποιοι πολιτιστικοί φορείς. Μπράβο που κάνουν ότι κάνουν, γιατί διαφορετικά θα είχαμε μια ξεραΐλα στην Κύπρο όσον αφορά αυτά τα θέματα όμως δεν είναι αρκετά. Στην Ευρώπη η πολιτεία βάζει τις βάσεις και εσύ αν θέλεις ακολουθείς γιατί σίγουρα δεν ενδιαφέρουν όλους το θέατρο, η όπερα κλπ. Όμως τους δίνονται οι δυνατότητες. Εδώ δεν μας δίδονται οι δυνατότητες. Αντίθετα ανοίγουμε εμείς κάποιες πόρτες να γίνει μια δυνατότητα και προσπαθούν να μας τη κλείσουν τη πόρτα. Αυτή είναι η ζημιά που κάνουν εδώ στην Κύπρο οι πλείστοι κρατούντες. Δεν σε στηρίζουν και αν δεν μας στηρίζουν δεν θα αντέξουμε.

H Kύπρος ανήκει στο λαό της, στα παιδιά μας, στις μελλοντικές γενιές

Είσαι ένας άνθρωπος που πρωτοστάτησε και στο να έρθουν οι δυο κοινότητες πιο κοντά αλλά και για την επανένωση της πατρίδας μας. Με αφορμή τον κορωνοϊό είδαμε να κλείνουν πρώτα τα σημεία διέλευσης, τα οποία στην ουσία παραμένουν κλειστά έστω και αν υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις. Πριν λίγες ημέρες είδαμε και την τοποθέτηση του συρματοπλέγματος στην Πράσινη Γραμμή για να ανακόψει όπως ειπώθηκε τις παράτυπες μεταναστευτικές ροές. Πως τα σχολιάζεις όλα αυτά;

Αυτό είναι το συρματόπλεγμα της ντροπής. Αν μπήκε ένα συρματόπλεγμα το 1974 μπήκε ακόμη ένα τώρα από την ελληνοκυπριακή πλευρά και είναι ντροπή. Από τις πρώτες ώρες που έκλεισαν τα σημεία διέλευσης είχα τοποθετηθεί ανοικτά και είπα ότι όλο αυτό είναι ζημιογόνο και για την οικονομία της ελληνοκυπριακής πλευράς γιατί ναι οι Τουρκοκύπριοι επένδυαν χρήματα στο λιανικό εμπόριο.

Είμαστε όλοι Κύπριοι που ζούμε στον ίδιο βράχο που ονομάζεται Κύπρος και τόσα χρόνια δεν κατάφεραν να λύσουν το Κυπριακό. Αν δεν καταφέρουν να λυθεί ούτε τώρα, την ύστατη με την πενταμερή να μπορεί να ξεκινήσουν συνομιλίες θα βρεθούμε ενώπιον φοβερών τετελεσμένων όπως βρεθήκαμε στο Βαρώσι. Είμαι ένας άνθρωπος που γεννήθηκα και μεγάλωσα με αυτό το όνειρο της ενωμένης πατρίδας. Εγώ αλλά και το οικογενειακό μου περιβάλλον αυτό που θέλαμε και θέλουμε είναι να μοιραζόμαστε την πατρίδα μας και όχι να την μοιράσουμε. Δεν θέλαμε ποτέ να μοιραστεί η πατρίδα μας και οι καλοί μου οι φίλοι οι Τουρκοκύπριοι έχουν την ίδια άποψη.

Είναι κάτι που σε πληγώνει αυτό;

Με πληγώνει πάρα πολύ. Μετά το βροντερό Όχι του Τάσσου Παπαδόπουλου ήθελα να κινηθούν τα πράγματα γιατί ακόμη και αυτοί που τότε είχαν ψηφίσει όχι έπεσαν σε ένα ερωτηματικό εάν έπραξαν σωστά ή όχι και όπως φαίνεται μετά από τόσα χρόνια ήταν τρομερό λάθος. Σταματήσαμε την ειρήνη την ώρα «που πήγαινε να πιεί νερό». Έτσι σκεφτήκαμε με κάποιους φίλους Τουρκοκύπριους να δείξουμε ότι παρά το βροντερό όχι υπάρχουμε και εμείς. Εμείς που αντιλαμβανόμαστε ότι όσο προχωρά ο χρόνος η πλάστιγγα γέρνει εις βάρος μας, των παιδιών μας, του μέλλοντος, της πατρίδας μας. Κινηθήκαμε τότε να ανοίξουμε τα σημεία διέλευσης αρχίζοντας από το πιο σημαντικό σημειολογικά στη Λήδρας και  Λοκματζή . Δημιουργήσαμε μια Επιτροπή της οποία προέδρευα και κάναμε έναν αγώνα για το σκοπό αυτό 3 χρόνια όπου για να καταφέρουμε  χρειάστηκε να δημοσιοποιήσουμε το πρόβλημα σε ΜΜΕ του εξωτερικού. Μετά από χρόνια να έρχεται ο Νίκος Αναστασιάδης να θεωρεί ότι αν «κλείσει» τους Τουρκοκύπριους ή αν «κλείσει» τους Ελληνοκύπριους δεν θα έρθει ο κορωνοϊός. Και να αφήνει ανοικτά την ίδια ώρα τα αεροδρόμια. Αυτό δεν μου φαίνεται ότι ήταν στα πλαίσια της προστασίας της δημόσιας υγείας μόνο, αυτό μου φαίνεται ως μια πολιτική προσέγγιση. Όπως και πολλά άλλα μέτρα που έχουν ληφθεί και δεν έχουν να κάνουν επίσης μόνο με την υγεία.

Εννοείς τις δημόσιες συναθροίσεις;

Ναι η απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων δεν είναι υγειονομική λύση. Είναι μια λύση που βολεύει κάποιους. Βολεύει τους κυβερνώντες. Είμαστε αντιμέτωποι με μια τρομερή κατάσταση. Βλέπουμε σκάνδαλα αλλά και ότι ο πρώτος τη τάξη του τόπου είναι αναμεμειγμένος σε αυτά. Όλο αυτό είναι κάτι το τρομερό. Προσωπικά ως Βαλεντίνα θα ανέμενα ότι τουλάχιστο θα υπέβαλλε την παραίτηση του. Αυτό θα έπρεπε όλοι οι σκεπτόμενοι πολίτες του τόπου να το ζητούσαν, την παραίτηση του.

Η αντίδραση της κοινωνίας των πολιτών είναι επίσης ένα μεγάλο κεφάλαιο…

Απέδειξε ο κόσμος ότι όταν θέλει μπορεί να βγει έξω στους δρόμους. Πιέστηκε αρκετά και είδαμε ότι ναι βγήκε στους δρόμους και αυτό ήταν πολύ όμορφο. Δεν είναι ανάγκη ο κόσμος να είναι κομματικοποιημένος για να αντιδράσει αλλά πολιτικοποιημένος. Υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο. Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου πολιτικοποιημένο ον.

Το γεγονός ότι δεν είσαι κομματικοποιημένη σου έχει στοιχίσει;

Πάρα πολύ, το πλήρωσα ακριβά αυτό το ότι είμαι πολιτικοποιημένη και όχι κομματικοποιημένη.

Παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις είσαι ένας αισιόδοξος άνθρωπος, ποιο μήνυμα θέλεις να στείλεις κλείνοντας αυτή τη συζήτηση;

Είμαι πάρα πολύ αισιόδοξος άνθρωπος. Παίρνω κουράγια από τη ζωή και δίνω κουράγια. Το μήνυμα που θέλω να στείλω είναι να μην παρατήσουμε ποτέ το θέμα της Κύπρου. Η Κύπρος ανήκει σε εμάς στον λαό της, στα παιδιά μας, στις μελλοντικές γενιές. Δεν ανήκει σε κανέναν άλλο. Για να μην παραιτηθούμε από αυτό πρέπει να αντιληφθούμε ότι είναι αναγκαίο να ενώσουμε τις δυνάμεις μας. Δεν μπορούμε ούτε οι Ε/κ μόνοι μας ούτε οι Τ/κ. Μαζί θα τα καταφέρουμε και αυτό το μαζί είναι μεγάλη ιστορία. Το έζησα τόσο για την προσπάθεια με το άνοιγμα της Λήδρας. Η συνεργασία αποφέρει φοβερά κέρδη. Όχι κέρδη από αυτά που αποκομίζουν οι τράπεζες αλλά από αυτά τα κέρδη που κάνουν τον Άνθρωπο, με το Α κεφαλαίο.

Ακολουθήστε τη Voice of the Island στο Facebook και Twitter 

Related Articles

Back to top button